Matura z biologii

N_matura3

Jak wygląda egzamin maturalny na poziomie rozszerzonym z biologii?

Od roku 2015 obowiązująca już dziś w nauczaniu nowa podstawa programowa stanie się tożsama z zakresem wymagań egzaminu maturalnego,co zapewni większą niż obecnie spójność nauczania i egzaminowania. Jest to dokument zdecydowanie bardziej szczegółowy od obecnie obowiązujących standardów wymagań egzaminacyjnych, dostarczy więc i autorom zadań maturalnych i osobom zdającym egzamin bardziej precyzyjnych informacji co do zakresu wymaganych wiadomości i umiejętności.

Wiele zadań będzie zawierało po kilka poleceń odnoszących się do tego samego materiału źródłowego. Wynika z tego mniejsza liczba materiałów źródłowych do przeanalizowania przez zdającego.

 

Co się takiego zmieni?

  • Więcej poleceń do jednego materiału źródłowego ułatwi sprawdzenie pogłębionego zrozumienia przez zdającego postawionego w zadaniu problemu.
  • W arkuszu będzie występowało więcej niż dotychczas zadań przekrojowych, sprawdzających jednocześnie zarówno wiedzę jak i różne, często złożone umiejętności zdającego, w wielu wypadkach w zakresie różnych treści kształcenia w jednym zadaniu, wymagających dokładnej analizy źródeł.
  • Zadania lub polecenia zamknięte będą mogły dostarczyć zdającemu łącznie do 30% punktów z 60 punktów możliwych do uzyskania z całego egzaminu.
  • Czasami w tym samym zadaniu znajdą się polecenia wymagające krótkiej odpowiedzi i polecenia zamknięte, będą to zadania o konstrukcji mieszanej, a więc otwarto-zamknięte.

Należy zwracać szczególną uwagę na zastosowane w poleceniu CZASOWNIKI !

Niektóre czasowniki operacyjne:

WYMIEŃ

Zdający zapisuje w odpowiedzi nazwę / nazwy (np. narządów, procesów, elementów budowy, gatunków) bez opisu, uzasadnienia ani wyjaśnienia.

PODAJ, OKREŚL

Za pomocą zwięzłej odpowiedzi zdający przedstawia np. istotę danego procesu czy zjawiska albo jego przyczynę, używając odpowiedniej terminologii biologicznej, w oparciu o analizę materiału źródłowego lub własną wiedzę, bez wnikania w szczegóły.

OPISZ

Zdający formułuje krótką odpowiedź pisemną, nie ograniczając się tylko do podania nazw, ale również przedstawiając budowę (np. komórki, narządu, organizmu) lub przebieg jakiegoś procesu, zjawiska czy doświadczenia (np. następstwo wydarzeń), bez wyjaśniania przyczyn.

PORÓWNAJ

Zdający wskazuje podobieństwa i różnice między obiektami, procesami, zjawiskami, teoriami, bez wyjaśniania przyczyn tych podobieństw i różnic.

WYKAŻ

Przy pomocy krótkiej odpowiedzi zdający ukazuje, że istnieje zależność, związek (np. czasowy, przestrzenny, przyczynowo -skutkowy) między faktami biologicznymi (przyczyna -skutek, budowa -funkcja, budowa -tryb życia, budowa -środowisko itp.) bez wnikania w przyczyny tej zależności.

UZASADNIJ

Za pomocą krótkiej odpowiedzi zdający podaje argumenty, czyli fakty biologiczne, przemawiające za hipotezą, tezą, stwierdzeniem, poglądem, opinią lub przeciwko; argumen tmusi merytorycznie odnosić się do materiału źródłowego w zadaniu lub wiedzy zdającego.

WYJAŚNIJ

Za pomocą krótkiej odpowiedzi zdający przedstawia zależności lub związki czasowe, przestrzenne, przyczynowo-skutkowe(rozpoznając przyczynę i skutek oraz wskazując drogę, która prowadzi od przyczyny do skutku).

 

Ważne Wskazówki !!!

Przygotuj się rzetelnie do egzaminu, nie lekceważ żadnych treści!

  1. Należy czytać uważnie treść zadania oraz polecenia, gdyż każdy jego wyraz jest istotny i zawiera wskazówki co do treści odpowiedzi i sposobu i jej przedstawienia (czasownik operacyjny: wyjaśnij, wykaż, uzasadnij, opisz, przedstaw, podaj, określ, sformułuj).
  2. Każdą odpowiedź należy najpierw przemyśleć, gdyż ocenie podlegają nie tylko zawarte w niej wiadomości, ale również sposób ich przedstawienia, interpretacja, właściwa terminologia (należy korzystać z brudnopisu).
  3. Za dodatkowe informacje nie uzyskamy większej liczby punktów, a jeżeli wystąpi w nich błąd merytoryczny ocena zadania będzie negatywna.
  4. Punktacja może stanowić dodatkową wskazówkę, w jaki sposób udzielona odpowiedź będzie oceniana.
  5. Ocenie podlega tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), ile jest w poleceniu (z wyjątkiem zadań zamkniętych). Za zadania zamknięte, w których zakreślono więcej odpowiedzi niż wynika to z polecenia przyznaje się 0 punktów.
  6. Nie należy szukać pułapek, gdy polecenie wydaje się zbyt łatwe, a odpowiedź oczywista, w każdym zestawie maturalnym są zadania łatwiejsze i trudniejsze.
  7. Zadania wykonywać starannie.
  8. Wykonać wszystkie zadania.

 

Od roku szkolnego 2014/2015 (w przypadku absolwentów techników – od roku szkolnego 2015/2016) egzamin maturalny z biologii może być zdawany wyłącznie jako przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. Egzamin ma formę pisemną i może do niego przystąpić każdy absolwent, niezależnie od typu szkoły, do której uczęszczał, oraz od przedmiotów, których uczył się w zakresie rozszerzonym.

Zakres sprawdzanych na egzaminie wiadomości i umiejętności z biologii określa NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA (odnośnik załącznik pdf)

Zadania maturalne będą miały formę zamkniętą lub otwartą. Będą sprawdzały przede wszystkim umiejętności złożone, w tym np. przetwarzania informacji biologicznych z postaci liczbowej w postać wykresu lub diagramu, analizy eksperymentu – sposobu jego planowania, przeprowadzania, stawianych hipotez i wniosków formułowanych na podstawie dołączonych wyników, objaśniania i krytycznej oceny podanych informacji, wyjaśniania związków przyczynowo skutkowych pomiędzy faktami, formułowania opinii i wniosków w związku z przedstawionymi w zadaniu informacjami, dobierania właściwych argumentów na poparcie swych stwierdzeń

W arkuszu będą przeważały zadania otwarte; będą występowały pojedynczo i w wiązkach tematycznych: wiele zadań będzie zawierało po kilka poleceń odnoszących się do tego samego materiału źródłowego. Materiał ten może mieć formę tekstu, fotografii, rysunku, schematu, wykresu, diagramu, zestawu liczb ujętych w tabeli lub podanych inaczej.

W zakresie materiału wymaganego na maturze nastąpią drobne zmiany, np. zostanie położony większy nacisk na umiejętność wykonywania obliczeń matematycznych do opisu i analizy zjawisk i procesów, czego przykładem jest stosowanie chociażby prawa równowagi genetycznej Hardy’ego-Weinberga.

W czasie trwania egzaminu zdający może korzystać z Karty wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki, oraz prostego kalkulatora.

Poniższa tabela zawiera skrócony opis zawartości arkusza maturalnego oraz przykładowe zestawy zadań maturalnych w formie PDF wraz z rozwiązaniami. Pojawią się one po kliknięciu na zestaw R i rozwiązanie R znajdujące się w prawej części tabeli.

 

Egzamin pisemny na poziomie rozszerzonym z biologii
Opis egzaminu Czas egzaminu Ilość punktów Przykładowy zestaw zadań
ok. 25 zadań typu zamkniętego i otwarto 180 minut 60 Zestaw R
Rozwiązanie R